Plafony sufitowe dziś niezmiennie kojarzą nam się z oprawami świetlnymi, zawieszanym najczęściej w łazienkach i toaletach, rzadziej w kuchniach i innych pomieszczeniach. Jednak same plafony do łazienki mają trochę inne źródło i – o dziwo – nie jest ono w żaden sposób związane ze światłem.

Plafony sufitowe – początki

Plafony sufitowe mają swoje początki w starożytności. Już samo to wystarczy, żeby przekonać się, że ich pochodzenie nie ma wiele wspólnego z żarówkami. Za to z sufitami – owszem. Wtedy rolę plafonu pełniły sufity lub podniebienne (czyli te widoczne z dołu) części sklepienia. Jednak nie były to byle jakie sufity.

Plafony we wnętrzach zadomowiły się na dobre w epoce renesansu. Wraz z jego końcówką i początkiem baroku, były już bardzo popularne. Możemy więc przyjąć, że dzisiejsze plafony do łazienki w pierwotnym znaczeniu kształtowały się co najmniej przez 11 wieków.

Nie byle jakie, to znaczy?

Jak nietrudno się domyślić, plafonami nie określano każdego sufitu tylko dlatego, że istniał. Musiał spełnić jeszcze jeden z dodatkowych warunków. Musiały być pokryte sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem, lub malowidłem. O nich warto powiedzieć troszkę więcej.

Sztukateria

Sztukateria to elementy zdobnicze, które wykonuje się z gipsu i umieszcza (w przypadku plafonów) przy suficie za pomocą haków i śrub. Choć w początkach swojego istnienia najpewniej były mocowane za pomocą zaprawy.

Dziś, obok wyrobów gipsowych, możemy spotkać się ze sztukateriami przygotowywanymi z poliestrów. Najbardziej popularny jest poliester ekspandowany, czyli styropian. Jest on materiałem najtańszym, a z drugiej strony bez obaw można zmieniać jego barwę przy wykorzystaniu farby emulsyjnej.

Płaskorzeźby

Płaskorzeźb pewnie nie trzeba przedstawiać, ale kilka słów dobrze jest napisać. Znane dziś plafony do łazienki poprzedzały płaskorzeźby, które wykonywano na płytach kamiennych lub drewnianych, często w zależności od tego, co było głównym budulcem danej budowli.

Freski

Fresk to technika malarstwa – w tym przypadku sufitowego – polegająca na malowaniu na malowaniu na mokrym tynku. Jest to bardzo trudna technika, ponieważ wykonywanie poprawek jest niemalże niemożliwe. Zdobieni freskami poprzednicy tego, co dziś znamy jako plafony do łazienki miały jednak ogromną zaletę – nawet po wiekach można było zobaczyć, co przedstawiły, bo freski są najtrwalszą techniką malarstwa ściennego. Fresk spaja się z sufitem, na którym powstał.

Malowidła

O malowidłach wykorzystywanych do tego, by ozdabiać plafony sufitowe, wart wiedzieć, że były one olejne. Przy czym nie chodzi tu o inne od fresków techniki malarstwa ściennego, tylko o malowidła na płótnach. Te ostatnie, po skończeniu prac, były mocowane przy sufitach.

Tak wykonywane plafony sufitowe zdobiły wnętrza do XIX w. Po tym, kiedy elektryczność stała się naszą codziennością, po plafonach pozostała głównie nazwa i miejsce mocowania. Dlatego dobrze wiedzieć, gdzie znajdują się ich początki. Bo – wbrew pozorom – nawet rzeczy tak niepozorne, jak plafony do łazienki, mają za sobą całkiem długą ewolucję.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *